Italiaanse Spreekwoorden. Taaltips deel 11

Door: Angela de Luca

Zoveel talen zoveel spreekwoorden (Proverbi). Het lastige – en misschien daarom ook wel het leuke – aan spreekwoorden is, dat je ze vaak niet één op één kan vertalen. Wanneer wij het spreekwoord ‘Spijkers op laag water zoeken’ letterlijk naar het Italiaans zouden vertalen, krijg je zoiets als Cercare dei chiodi con la bassa marea.

Eerlijk gezegd heb ik deze zin nooit voorgelegd aan een Italiaan, maar ik denk dat er geen Italiaan bestaat die deze zin begrijpt. Althans de echte betekenis van dit spreekwoord ontgaat hen volledig. Je moet dus op zoek gaan naar een spreekwoord dat min of meer hetzelfde betekent. In bovengenoemd voorbeeld wordt dat Cercare il pelo nell’uovo (een haar in een ei zoeken).

Soms zijn de spreekwoorden in het Italiaans nét even anders dan in het Nederlands, maar is het heel duidelijk dat het om hetzelfde gaat:

  • Met het verkeerde been uit bed stappen = Alzarsi con il piede sinistro.
  • De handdoek in de ring gooien = Gettare la spugna.
  • Ik ken mijn pappenheimers= conoscere i propri polli.
  • Al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaald hem wel= Le bugie hanno le gambe corte ( leugens hebben korte benen)
  • Men moet een gegeven paard niet in de bek kijken = a caval donato non si guarda in bocca.
  • Men moet het ijzer smeden als het heet is = il ferro va battuto quando è caldo.
  • Een speld in een hooiberg zoeken = Cercare un ago in un pagliaio.

Uiteraard zijn er veel spreekwoorden met eten als onderwerp:

  • L’appetito vien mangiando. Dit kan je letterlijk gebruiken dat je al etende meer eetlust krijgt, of figuurlijk: soms vinden we iets pas leuk om te doen, als we er aan begonnen zijn.
  • Una mela al giorno leva il medico di torno= an apple a day keeps the doctor away.
  • Troppi cuochi guastano la cucina = Er kan maar één kapitein op een schip zijn.
  • Se non è zuppa è pan bagnato = Het is lood om oud ijzer.
  • O mangi questa minestra o salti dalla finestra = Kiezen uit twee kwaden.

Aangezien mijn roots in de buurt van Napels liggen, wil ik afsluiten met een Napoletaans spreekwoord: Adda passà ‘a nuttata.
In het Italiaans is dit letterlijk Deve passare la nottata. Er moet een nacht voorbij gaan. Hiermee bedoelen de Napoletanen dat de ellende vroeg of laat voorbij gaat. Het zal je niet verbazen dat dit een veelgehoord spreekwoord is dit jaar.

Incrociamo le dita!

Zin in nog meer leuke taaltips? Lees dan al mijn artikelen op deze site!
Taaltips deel 1deel 2deel 3deel 4deel 5deel 6deel 7deel 8 , deel 9 en deel 10.

Reageer

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd Required fields are marked *

*