Italiaanse merenLombardijeNieuwsVakantie

Hoogtepunten van de rustige oostkant van het Lago Maggiore

Door Liesbeth Paardekooper  

De oostelijke oever van het Lago Maggiore is van oudsher minder toeristisch. De Italianen noemen het dan ook la sponda magra, oftewel letterlijk vertaald, de magere of arme kust. Hier komen weinig Nederlanders, Duitsers en andere toeristen maar vooral Italiaanse dagjesmensen. Je vindt er mooie stranden, klein en groot, sommige compleet verlaten, andere gezellig druk. Ook zijn er prachtige villa’s, half verborgen achter rijkversierde hekwerken, die op zichzelf al kunstwerken zijn. Je ziet weelderige tuinen met palmbomen, goed verzorgde, kolossaal grote rododendrons en hortensia’s. En kleine privé-strandjes waar je vanachter de hekken een glimp van kunt opvangen. Terwijl je langs de kust rijdt, over kleine kronkelweggetjes, is wat er na elke bocht komt een verrassing. Soms verwondert de chaos je – kijk maar eens naar die gekke metalen brug over de spoorlijn in Laveno – maar meestal de schoonheid. Dit zijn de hoogtepunten van de rustige oostkant van het Lago Maggiore.

Als je de kans hebt, kies dan voor een overnachting aan het Lago of in de bergen met uitzicht over het meer. Het is prachtig om er de zon te zien ondergaan boven het water, achter de bergen. De lucht krijgt een felle goudkleur en wordt diepblauw, de bergen koolzwart. Een sterrenhemel verschijnt samen met de vele lichtjes van de badplaatsen aan de overkant, althans bij een heldere avond. Magisch! Reis even met mij mee naar van Noord naar Zuid…

Maccagno

Maccagno dankt haar roem aan een lang smal kiezelstrand, en… aan het lekkere weer. Men zegt dat Maccagno een microklimaat heeft waarbij de winters mild zijn en er in de zomer een aangename wind waait. Dit komt door de bergen die steil omhooggaan, al in het badplaatsje zelf.

Langs het kiezelstrand ligt een smalle boulevard. Als je er loopt, raak je altijd wel aan de praat met een paar andere mensen die er joggen, slenteren, zonnebaden of een krantje lezen. Direct aan het water ligt het mooie ‘Parco Giona’. in het park ligt de gezellige strandtent Parco Giona voor een eenvoudige pizza en een lekker biertje.

Hoogtepunten Lago Maggiore. Het riviertje rivier de Giona in Maccagno
Het riviertje rivier de Giona in Maccagno (copyright Liesbeth Paardekooper)

Kleine kinderen

Een aanrader met kleine kinderen die zich in de naastgelegen speeltuin en een kermisje prima vermaken. De grote bomen geven er verkoeling. Om je heen zijn mensen aan het skaten, basket- en volleyballen. Vanuit het park heb je een mooi zicht op de ‘castelli di cannero’, een paar ruïnes van een fort op een piepklein eilandje in het midden van het meer. Je kunt ook even doorlopen naar La Concordia, waar de dorpelingen zelf het allerliefste een pizzaatje eten.

Direct naast het park ligt het moderne kunstmuseum Parisi Valle: een futuristisch gebouw uit de jaren 70 dat over de watervallen van de rivier de Giona heen is gebouwd. Je kunt er even naar binnen wandelen (gratis) en een blik werpen op de tijdelijke exposities of de vaste collectie: een kleine tweeduizend werken die de kunstenaar Giuseppe Parisi heeft nagelaten aan Maccagno, waar hij in 1915 geboren is.

Hoewel Maccagno maar klein is, heeft het een aantal bezienswaardigheden die de moeite van een bezoek waard zijn: een oude mysterieuze dorpskern met een wirwar van kleine koele steegjes waar geen toerist te bekennen is, een haventje en een 16e-eeuwse kerk boven op een rots. Een prachtige dorpswandeling van ongeveer 45 minuten laat je alles zien.

Luino

Hoogtepunten Lago Maggiore
Luino (foto: Shutterstock)

Even zuidwaarts kom je in Luino, een wat luxer en groter plaatsje aan het meer. Het ademt een beetje de sfeer van Zwitserland, mondain en chic. De Luino-markt op woensdag is een begrip en trekt zowel bewoners uit de wijde omgeving als toeristen. Recent heeft de boulevard een opknapbeurt gehad; heerlijk voor een avondwandeling langs het water. Begin maar met een aperitivo bij Caffè Clerici aan la Piazza Libertà. Dit was vroeger een beroemde verzamelplek voor schrijvers en kunstenaars; ‘il bar storico di Luino’, zoals het genoemd wordt. Naast het café is een klein haventje waar leuke motorbootjes te huur zijn.

Caffè Clerici aan la Piazza Libertà in Luino
Caffè Clerici aan la Piazza Libertà in Luino (copyright Liesbeth Paardekooper)

Lopend richting het zuiden tot aan de Porto Lido vind je verschillende kleine haventjes, een speeltuin en fonteinen. Er zijn geen strandjes. Voor een leuk strand kun je met de auto verder afzakken naar het zuiden totdat de kustweg scherp landinwaarts gaat bij Porto Valtravaglia net in de bocht. Hier kun je ook kajaks huren.

Caldè di Castelveccano

Het prachtige, rustige havenplaatsje Caldè komt wat verlaten over en is – gelukkig – nog niet door de massa ontdekt. Het maakt onderdeel uit van het wat grotere plaatsje Castelveccana en heeft meerdere goede restaurants. Drie daarvan, Sunset, Soul kitchen en Il Calderone liggen rond het pleintje aan het water, la Piazza al lago, direct bij de haven.

Een andere aanrader, “Osteria della Froda”, ligt aan de weg naar dit plein toe en vergeet ook Restaurant vineria Sunset niet. Je zou verwachten dat Caldè dagelijks volstroomt met toeristen. Niet dus! Hier blijft het altijd rustig, niente casino.

Het water van Lago Maggiore is nergens zo kraakhelder als in Caldé
Het water van Lago Maggiore is nergens zo kraakhelder als in Caldé. (copyright Liesbeth Paardekooper)

Zwemplek

Vanuit het centrum van Caldè is het maar even lopen naar een prachtige zwemplek. De ruige, ongerepte stranden tegen de rotsen zijn een vaste pitstop voor motorrijders en verliefde stellen. Eigenlijk zijn alle insiders het erover eens: het water van Lago Maggiore is nergens zo kraakhelder als hier, bij een kolossale, verlaten steenbakkerij. Dat komt door de sterke stroming en de diepte van het water. Niet echt geschikt dus om kinderen ongezien te laten zwemmen, hoewel zij wel hun fantasie de vrije loop kunnen laten in de vervallen fabriekshallen die met kunstzinnige graffiti bespoten zijn en zich op slechts enkele meters afstand van het water bevinden.

Het is er vrijwel altijd rustig, en de wandeling erheen is mooi. Het is ongeveer vijftien minuten lopen vanaf het centrum, het Piazza al Lago. Zet je auto bij de parkeerplaats die goed wordt aangegeven zodra je het dorpje inrijdt. Wandel vervolgens de moderne houten brug over en volg het pad langs het meer. Na een 100 meter kom je bij een wat roestig hek dat open staat of waar een gat in is gemaakt en waar je gemakkelijk doorheen kunt. Eigenlijk is het privéterrein maar toerisme wordt hier al jarenlang oogluikend toegestaan.

Een ander uitstapje is het 15de-eeuwse kerkje van Santa Veronica hoog boven de parkeerplaats net naast de steenbakkerij. Volg het pad steil omhoog dat rechts naast de parkeerplaats begint. Een kleine tien minuten later, sta je in de open zuilengalerij van het kerkje en kijk je onder de bogen door naar het leven beneden in Caldé en de zeil- en vissersbootjes op het water.

Wie de bergen in wil kan naar de spectaculaire waterval, ‘la cascate della Froda’ op zo’n 15 minuten rijden met de auto vanaf de boulevard. Daar vandaan is het nog een halfuur lopen. In augustus en september is het er extra mooi en aangenaam omdat de zon dan in de kom van de waterval schijnt. Behalve in de weekenden is het er vrijwel altijd rustig en kun je zo maar de enige bezoeker zijn. Volg op de weg van San Antonio richting San Michele het bordje ‘La cascata della Froda’

Laveno

Deltavliegers rennen de berg af in Laveno
Deltavliegers rennen de berg af in Laveno (copyright Liesbeth Paardekooper)

Laveno is een leuke tussenstop om even een Italiaans ijsje te eten én om de “ferry” naar Intra, aan de overkant van het meer, te nemen. In Intra is een zaterdagmarkt die de moeite van het bezoeken waard is. Voor Italianen van deze kant een reden om op de eerste dag van het weekend even de oversteek te maken. Vanaf de kade in Intra is het zo’n 10 minuten lopen naar de kraampjes.

Ga na afloop ook eens lunchen of een Piemontees wijntje drinken op het weelderige groene terras van Osteria del Castello, eveneens in het centrum. Voor de romantici is er in Laveno een kabelbaan die je naar de top van de berg Sasso del Ferro brengt, oftewel de IJzeren Rots. Je kunt in een groen, meestal open kuipje, als in een emmertje, naar boven zweven en dan heerlijk eten in een restaurant, annex hotel met een weids uitzicht over het Lago Maggiore. En dat op 1.000 meter hoogte! De avonden zijn prachtig als het meer door de omliggende dorpjes opgelicht wordt. In de zomermaanden is de kabelbaan elke dag open van elf uur ‘s ochtends tot elf uur ‘s avonds speciaal voor het restaurant.

Hoogtepunten Lago Maggiore.Voor de romantici is er in Laveno een kabelbaan die je naar de top van de berg Sasso del Ferro brengt, oftewel de IJzeren-Rots2
Voor de romantici is er in Laveno een kabelbaan die je naar de top van de berg Sasso del Ferro brengt, oftewel de IJzeren-Rots (copyright Liesbeth Paardekooper)

De plek is ook overdag erg geliefd. Er is een nieuw speeltuintje aangelegd en je ziet er vaak deltavliegers de berg afrennen en -springen. Samen met een instructeur kun je zelf ook een sprong wagen. Het gebied leent zich ook goed voor wandelen en mountainbiken. De meeste mensen gaan met de kabelbaan omhoog om vervolgens te voet weer naar beneden te gaan (trek stevige schoenen aan!). Het is ongeveer anderhalf uur lopen tot het begin van de kabelbaan. Langs het bekenwandelpad tref je grappige hoopjes met stenen aan die door de wandelaars zelf zijn gemaakt. Halverwege kom je bij een knus restaurantje, Capanna Gigliola, waar het eten ook erg lekker is. 

Uitstapje voor de locals

(copyright Liesbeth Paardekooper)

Op 10 minuten rijden van Laveno liggen drie bijzondere watervallen. Door een aardverschuiving is eigenlijk alleen de eerste nog goed toegankelijk. Desondanks is het een populair familie-uitstapje voor de ‘locals’, die er vooral op zonnige zondagen heengaan om te picknicken en voor een plons. Met grote manden lopen ze langs het water om enkele honderden meters verder op een open plek midden in het bos aan lange houten tafels te eten en drinken. De plek is niet bereikbaar voor auto’s. Parkeren kan bij de Via Piode in Cittiglio.

De watervallen zijn een kleine 50 meter hoog. Je volgt het bospad langs de rivier en na een kwartiertje lopen zie je de eerste. Deze ligt op 324 meter hoogte vlakbij de picknickplek. De tweede is alleen voor de diehards bereikbaar en ligt op 383 meter hoogte. Dus pas goed op, mocht je het toch willen wagen. Van de laatste weten we dat hij er is, maar deze is tot nu toe onbereikbaar gebleken.

Cerro di Laveno

Hoogtepunten Lago Maggiore. Geen mensenmassa s op het strandje van Cerro
Geen mensenmassa s op het strandje van Cerro (copyright Liesbeth Paardekooper)

Nogal wat Italianen kennen de charme van het badplaatsje Cerro dat net onder Laveno ligt. Zij trekken met klapstoeltjes en badhanddoeken een dagje naar het strand. Cerro heeft alles wat bij een strandplaats hoort maar dan in microformaat: een boulevard, een strandje, een haventje, een barretje, een paar restaurants en zelfs een museum én een zeilschool met een Engelssprekende instructeur. De authentieke en ontspannen sfeer zijn kenmerkend voor dit bijzondere dorpje. De boulevard ligt even van de doorgaande weg af waardoor alleen het gekabbel van het water te horen is. Dit is uitzonderlijk: de meeste Italiaanse badplaatsen hebben een kuststrook die direct naast een drukke doorgaande weg loopt.

Besneeuwde bergtoppen

In de zomer en weekenden komen de dagjesmensen. Rond etenstijd schuifelen velen naar het gezellige en mooi opgeknapte restaurant met bar ‘il Chiosco di Cerro’ om er onder een parasol aan het water te eten of een aperitief te nemen. In de herfst en winter is de kiosk dicht en verplaatst het leven zich naar de bar bij de haven. Deze bar annex broodjeszaak heeft een gezellige, levendige sfeer. Het is heerlijk om er op een heldere dag de net besneeuwde bergtoppen aan de overkant van het Lago Maggiore te zien.

Een echte insidersplek is het familierestaurant ‘Circolo di Cerro’, dat even van de boulevard af ligt maar overheerlijke en voordelige ‘piatti tipici’ serveert.

De beroemde paddestoelenwasbak van designer Antonia Campi is te zien in het museum in Cerro
De beroemde paddestoelenwasbak van designer Antonia Campi is te zien in het museum in Cerro

Lange tijd was de regio rondom Cerro en Laveno bekend vanwege het prachtige keramiek dat er massaal geproduceerd werd: het Wedgwood van Lago Maggiore. In de jaren 1980 sloten de meeste fabrieken de deuren. De meesterstukken zijn nog te bewonderen in een arty keramiekmuseum direct aan de boulevard van Cerro. Leuk om even naar binnen te lopen. In dit 16e-eeuwse palazzo Perabò kun je je laten verrassen door art-deco, jugendstil en werken van na de Tweede Wereldoorlog. Zoals de “paddestoelenwasbak” van de bekende designer Antonia Campi uit 1951. Daarnaast worden er regelmatig originele exposities georganiseerd.  

Leggiuno

Hoogtepunten Lago Maggiore.
Een boottocht van of naar Santa Caterina is zeker ook een aanrader (copyright Liesbeth Paardekooper)

Het beroemde eeuwenoude klooster ‘Eremo Santa Caterina del Sasso’ (foto boven) is van oorsprong een kluizenaarsoord, zoals het Italiaanse woord eremo al zegt. Door de unieke ligging, onder een steile rotswand direct aan het water is het alleen bereikbaar met de boot, te voet over een trap met 268 treden of, sinds kort, met de lift. Tegenwoordig ligt er een prachtig klooster met kapel waar nog steeds Benedictijnse zusters leven. Het trekt jaarlijks vele bezoekers aan. Met name gelovige Italianen die er met volle bussen naartoe gaan voor een mis. Maar wegdromen op deze sprookjesachtige plek is nog steeds goed mogelijk.

Het opgebaarde skelet van de heilige Alberto Besozzi uit de 12e eeuw in het klooster Santa caterina in Leggiuno
Het opgebaarde skelet van de heilige Alberto Besozzi uit de 12e eeuw in het klooster Santa caterina in Leggiuno (copyright Liesbeth Paardekooper)  

Het is heerlijk om het klooster doordeweeks of vroeg in de morgen te bezoeken als er nog een ochtendnevel hangt en rust heerst. Loop ook even de kapel in waar je het opgebaarde skelet van de heilige Alberto Besozzi uit de 12e eeuw ziet. Het is intact tot aan de vingers toe en gekleed in een witte kloosterpij. Besozzi was de man die 35 jaar lang als een kluizenaar in een grot op deze plek gewoond en gebeden heeft. Dat deed hij om de heilige Caterina van Allessandria te eren van wie hij een visioen had gekregen toen hij in zijn koopmansperiode schipbreuk leed. Later, tussen de 13e en 14e eeuw is hier het kloostercomplex gebouwd. Tot in de 20e eeuw zijn er allerlei schilderijen en muurschilderingen aan toegevoegd waardoor het geheel een mix aan stijlen bevat.

Een boottocht van of naar Santa Caterina is zeker ook een aanrader: vanuit het water heb je goed zicht op het bijzondere complex. Je kunt alleen het klooster bezoeken of een cruise over het meer maken. Het kortste en makkelijkste is het om te vertrekken van of naar het stadje Stresa precies aan de overkant. De website navigazionelaghi.it geeft meer informatie over tijden en prijzen (hoewel je ook ter plekke bij het klooster kunt wachten op de boot. Meestal komen er overdag in de zomermaanden wel een paar per uur langs).

De ‘Vincent van Gogh’ van Noord-Italië

la Colazione van schilder Innocente Salvini die soms de Vincent van Gogh van Noord-Italië wordt genoemd. Het is te zien in zjn museum in Leggiuno
la Colazione van schilder Innocente Salvini die soms de Vincent van Gogh van Noord-Italië wordt genoemd. Het is te zien in zijn museum in Leggiuno (copyright Liesbeth Paardekooper)  

Wie getroffen is door de schilderachtige schoonheid van het klooster, houdt ongetwijfeld ook van het serene museum van schilder Innocente Salvini, de “Vincent van Gogh” van Noord-Italië. Dit museum ligt in het dorpje Cocquio Trevisago ten oosten van Leggiuno. Misschien is de benaming te zwaar aangezet maar de werken van Innocente Salvini hebben Van Goghs warme, expressieve kleuren. Een belangrijkere overeenkomst is de thematiek.

Salvini (1889-1979) heeft zich net als van Gogh (1853-1890) zijn hele leven laten inspireren door het alledaagse boerenleven, humaan en steeds melancholischer met het verstrijken van de tijd. Een groot verschil tussen de twee is dat Salvini zijn hele leven op dezelfde plek woonde. Waar van Gogh vertrok naar Frankrijk en zich op fleurige zonnebloemen stortte, bleef Salvini in Cocquio Trevisago. Al zijn werken spelen zich af rond het kleine wereldje bij de molen, met zijn eigen familie in de hoofdrol.

Moeder

Zoals het een echte Italiaanse zoon betaamt, neemt zijn moeder Francesca een belangrijke plek in. Zij was zijn muze en het museum toont dit met enkele prachtige schilderijen: ‘la Colazione’ (het ontbijt), waarbij ze rustig op een stoel zit en een bordje pap eet (gemaakt in 1941) en ‘la Madre in Vedetta’ (uit 1922), de moeder die haar hand boven haar ogen houdt om ver weg, richting de horizon te kijken.

Het museum is extra bijzonder omdat je in het familiehuis van de schilder kunt kijken: de oude molen. De intieme sfeer wordt nog eens versterkt wanneer je rondgeleid wordt door Salvini’s familieleden. Bijna altijd doet Francesca Visconti het licht in de zalen voor je aan en vertelt in alle rust over zijn leven en werk. Zij is een achternicht van Innocente Salvini en vernoemd naar zijn moeder. Heel soms zie je haar moeder, Ceserina: ze is altijd benieuwd wie het museum bezoekt. Het is voor haar maar enkele meters lopen omdat ze naast de molen woont. Wie de twee generaties vrouwen in levende lijven naast de bovengenoemde schilderijen ziet, ontdekt ongetwijfeld gelijkenissen tussen de Visconti’s van nu en de geschilderde Salvini’s.

Francesca Visconti (rechts) met naast haar haar moeder. Ze is een achternicht van schilder Innocente Salvini en geeft rondleidingen in zijn woonhuis. (copyright Liesbeth Paardekooper)  

Angera

Verder zuidwaarts ligt Angera. Hoog boven het stadje uit torent de Rocca Borromeo. In de middeleeuwen was het een belangrijk kasteel van waaruit al het verkeer over land en water werd gecontroleerd. Je fantasie gaat hier vanzelf terug naar die tijd. Zodra je de kronkelweg omhoog neemt langs de wijngaarden, kijk je weids uit over het water. Een zware toegangspoort in een muur van ruige grote stenen geeft je toegang tot de vesting. Het doet je beseffen dat het niet gemakkelijk moet zijn geweest om dit gebouw aan te vallen.

Hoogtepunten Lago Maggiore.. Rocca Borromeo in Angera
Rocca Borromeo in Angera

Rocca Borromeo is in de 12e en 13e eeuw gebouwd, grotendeels door de familie Visconti. Dat was destijds de meest invloedrijke familie van Milaan. Sinds 1449 is het in handen van de machtige Borromeo familie, die door uitgestrekte bezittingen een groot deel van het Lago Maggiore controleerden. Het kasteel bevat veel kunst en antiek. Het heeft verschillende zalen met fresco’s die in de late middeleeuwen gemaakt zijn (tussen 1200 en 1300). Ook kun je er een bijzondere verzameling zien van eeuwenoude poppen uit alle landen ter wereld. Het is er meestal rustig en daarmee zelfs prima voor een bezoek op een zondag in het hoogseizoen.

Vanuit het kasteel is het tien minuten rijden naar de lange boulevard van Angera. Daar kan je genieten van een mooie speeltuin voor de kleintjes, statige oude villa’s, restaurantjes, terrasjes, strand en een park met een prachtige rij platanen. Heerlijk om een middagje te slenteren of te zwemmen. Aan het einde vind je Pizzeria Damino die populair is vanwege de heerlijke pasta’s en pizza’s en het terras direct aan het meer. Voor het strandje moet je nog iets verder doorlopen.

Een goed restaurant met prachtig uitzicht is Belvedere (copyright Liesbeth Paardekooper)  

Grappa drinken

In een buitenwijk is een outlet van het familiebedrijf Rossi d’Angera, een top distillateur die al sinds 1847 bestaat. Je vindt er vele verschillende grappa’s, waaronder enkele van 10 tot 20 jaar oud, gemaakt van de druiven die in Angera verbouwd worden. Ook maken ze diverse likeuren zoals “limonello limoncello” (citroenlikeur), amaretto, droplikeur en het bekende sinaasappeldrankje van de Sacro Monte, de “Elixir al Borducan”. Ideaal om even langs te rijden om je picknick “al lago” een extra dimensie te geven.

Een goed restaurant met heerlijk eten is Belvedere in het plaatsje Ranco, een paar kilometer ten noorden van Angera. Je hebt er vanuit het terras een prachtig zicht op Lago Maggiore, vandaar de naam Belvedere. Het heeft een gezellige ‘retro’ ambiance en het eten is geraffineerd Italiaans en niet te duur. 

De auteur en fotograaf van dit artikel is Liesbeth Paardekooper. Ze studeerde milieukunde en woonde zeven jaar aan het Lago Maggiore. In haar boek Lago Maggiore, Lago d’Orta & Milaan neemt ze de lezer mee naar unieke en nog onontdekte plekjes van zowel het Lago Maggiore en het nabij gelegen ‘filmische’ Lago d’Orta.

Bestellen via deze link.

Meer hoogtepunten van Lago Maggiore.

Zoek een leuk hotel aan het Lago Maggiore

Booking.com

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back to top button