Waar de zon en de mafia altijd schijnen…

Door: Egon Hus

In Palermo kun je er niet omheen. Het vliegveld ‘Falcone e Borsellino’ refereert aan de twee moordaanslagen op de onderzoeksrechters Giovanni Falcone en Paolo Borsellino in 1992, waarbij ook Giovanni’s vrouw en in total 8 lijfwachten omkwamen. Ze  hadden jaren daarvoor de mafia een zware slag toegebracht in het maxiprocesso, met 19  levenslange gevangenisstraffen en 2665 jaar gevangenisstraf voor 360 mafiosi.

Voor diegenen die denken dat daarmee de mafia iets uit het verleden is – helaas. De mafia bestaat al eeuwenlang en gaat op Sicilië terug naar zo’n 50 jaar voor de annexatie door Italië in 1860. Het is een schijnbaar eindeloos gepassioneerde en bloedige dans om macht, misdaad, drugs, wraak en gerechtigheid waarin alles geoorloofd is. Palermo is een discutabel middelpunt.

Het graf van de beroemde anti maffia rechter Giovanni Falcone

Drone

De drone met camera die boven mijn hoofd cirkelt in atletiekstadion Barbera, roept verkeerde associaties bij mij op. Atleten filmen of toch een liquidatie plannen? Staan er verdachte tronies naast me? De start van de marathon is vertraagd… Dan klinkt er een schot. Even schiet het gezicht van Al Pacino voorbij, in een secondenlange geluidloze schreeuw bij het aanzien van zijn neergeschoten dochter op de trappen van het Theatro Massimo, hier even verderop. De finale van Godfather 3.

Na het startschot is het gelijk vol d’r op. Met een hoog tempo over de via della Liberta. Maar het is een valstrik. Ik schrik van mijn snelheid: de eerste 5km binnen de 20 min, dat is veel te snel. Alsof de mafia mij op de hielen zit. Langzaam dringt het tot me door; het was een vals plat, ongemerkt ren je omlaag.

De zon schijnt inmiddels volop en de  temperatuur stijgt naar de 25 graden. Sicilië heeft geen enkel respect voor de naderende winter. Het gaat nu  omhoog naar de Duomo en het wordt er alleen maar zwaarder op de rest van de marathon. Halverwege, terug in het stadion, start ik de 2e ronde terwijl de halve marathoners uitgeput neervallen. Ik voel er veel voor om hetzelfde te doen maar opgeven is geen optie. Niet voor mij. Nog 21,1 km te gaan. Het wordt een zaak van verstand op nul, blik op oneindig, zuinig lopen, volharden en ongemakken negeren.

Foto: S.re Clemente

Daar weten ze hier alles van. Het was in 1948 dat er voor het eerst een voorstel werd gedaan voor een parlementaire commissie van onderzoek naar de openbare veiligheid op Sicilië. Aanleiding was de na-oorlogse verdeling van land en de vijandige opstelling tegen boerenorganisaties en hun leiders, resulterend in een bloedige aanslag op een parade op de dag van de arbeid, in Porta della Ginestra. Met 11 doden en 30 gewonden tot gevolg.

Het voorstel werd terzijde geschoven door de minister van Binnenlandse zaken. Een volgend voorstel haalde ook geen meerderheid. Uiteindelijk, temidden van bende oorlogen in Palermo begin 1962, vroeg de Siciliaanse assemble opnieuw om een onderzoek, dat december 1962 werd goedgekeurd. De commissie ging van start. Een geplande bomaanslag op Salvatore Greco, hoofd van de Ciaculli mafia familie en voorzitter van de commissie, werd anoniem gemeld maar bij het onschadelijk maken van de bom verloren 7 polizisti en carabinieri het leven. De mafiaoorlog veranderde hierdoor in de eerste oorlog tegen de mafia. Het zou echter 13 jaar duren voor het eerste rapport door de commissie werd vrijgegeven in 1976.

De bekende straatmarkt van Palermo die in meerdere maffiafilms en series werd gebruikt (o.a. de serie Squadra Anti Maffia)

Marathon

Net als de mafia verstoort een marathon het dagelijkse leven in Palermo nauwelijks. De stad knippert even met de ogen en doet wat het altijd doet op zondagochtend: kerkgangers die na het praatje buiten de kerk met buurtgenoten, verdwijnen in nauwe straatjes of transformeren in espresso drinkend en canoli etend winkelend publiek. Alsof de marathon niet bestaat en alsof de mafia niet bestaat.

Vrijwilligers proberen met wisselend succes de Via Maqueda vrij te houden en de Polizia probeert het verkeer bij de Piazza Giuseppe Verdi te reguleren. Toch moet ik af en toe wegspringen voor een auto omdat ze even niet op staan te letten. Zoals de mafia wegkomt door dezelfde bewuste onoplettendheid. Of, zoals in het rapport in 1976 al werd gesteld: de mafia had de structuur van de staat gepenetreerd. In elkaar verstrengeld, in een wurggreep. Niemand die je nog kon vertrouwen.

Net als de mafia verstoort een marathon het dagelijkse leven in Palermo nauwelijks.



Uitgeput maar nog wel steeds rennend passeer ik de finish in een voor mij teleurstellende 3:36. Dat had ik me toch echt wel wat ander voorgesteld, na 3 maanden gedisciplineerde training. Mijn PR had eraan gemoeten, na Pisa vorig jaar in 3:11. Maar onder deze omstandigheden zat er vandaag niet meer in. Net als de eerste rechtszaken van de onderzoekscommissie in 1968, waar 117 verdachten werden vervolgd en de meeste werden vrijgesproken of lichte straffen kregen.

Als passant in Palermo merk je van dit alles niet veel. Palermo is een stad met een rauw karakter, prachtig in zijn authenticiteit. De luxe cafetaria op de Via Roma met heerlijke cannoli’s ligt op een steenworp afstand van armoedige buurten en een straat verder loop je weer tussen Gucci en Prada.

De avond valt. Hardloopschoenen worden verruild voor zwarte glimmers en dito smoking. Mijn lief heeft zich in het lang-rood gestoken. We gaan natuurlijk wel in stijl. Samen lopen we de trap op van het Teatro Massimo, om de première van Tosca te bezoeken. Als we dat maar overleven…

Met mijn partner, mijn zus en zwager voor Theater Massimo

Egon Hus is marathonloper en Italiëfan. Inmiddels liep hij in Italië al 18 keer de 42 kilometer. Lees ook zijn verslag van de marathon in Pisa of lees een van onze andere verhalen over hardlopen in Italië.

De marathon van Palermo vindt plaats op 22 november 2020. www.palermomaratona.it

Reageer

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd Required fields are marked *

*