Albanese cultuur leeft al 500 jaar voort in Calabrië

Calabrië is voor velen nog een onbekend deel van Italie. Ja, de regio komt wel in het nieuws maar dan negatief. Door de Ndrangheta, de maffia van Calabrië of door de hoge werkloosheid en slechte economie. Er valt echt ook veel positiefs te melden over het diepe zuiden van Italië. Lees eens het boek van Martin Simek die er een groot deel van het jaar woont.

Toen Il Giornale in de regio een rondrit maakte waren we gefascineerd door het verhaal van de Albanezen. De Arberesh zoals ze zich noemen, die zich 500 jaar terug vestigden in de regio en wiens taal en cultuur nog steeds voortleven.

Vroeger was de regio voor Noorderlingen praktisch onbereikbaar. Inmiddels vliegen de low-cost maatschappijen ook deze kant op. Bijvoorbeeld naar Lamezia Terme waar ze veel toeristen afleveren die vakantieparken in en rondom het mooie Tropea bezoeken. De beroemde Nederlandse tekenaar Escher ging u in de jaren 30 van de vorige eeuw al voor. Hij maakte lange wandeltochten en ook een houtsnede van het stadje Morano (nabij het in dit verhaal genoemde Civita) Wie de structuur van het stadje bekijkt ziet dat terug in het specifieke lijnenspel en het driedimensionale karakter van veel van zijn werk.

Naast het azuurblauwe zeewater en de historische stadjes is ook de geschiedenis van Calabrië bijzonder boeiend. Calabrië was namelijk een belangrijk centrum van de Griekse beschaving voor de opkomst van het Romeinse Rijk. Hier leefde bijvoorbeeld Pythagoras (van de stelling). Daarna kende de streek vele overheersers. Calabrië was vele jaren lang onderdeel van het Romeinse Rijk. Na het einde van het rijk was het onderdeel van het Byzantijnse Rijk en daarna kwamen Noormannen die het Koninkrijk Napels vormden. Dit koninkrijk zelf kende vele overheersers: De Habsburgse dynastieën van zowel Spanje als Oostenrijk; de Franse Bourbon dynastie en kort Napoleons Murat. Gedurende deze hele tijd bleef Calabrië een arme en uitgebuite regio. De Aspromonte, een bergachtige streek in centraal Calabrië, was het toneel van de beroemde slag van de Risorgimento (eenwording van Italië) waarin Garibaldi gewond raakte.

Het verhaal van de Albanezen in de regio.

We overnachtten in het mooie plaatsje Civita, een Albanees bolwerk. In het dorp is direct duidelijk dat men zich met Albanië verbonden voelt. Dat begint al met het plaatsnaambord dat de Italiaanse en Albanese naam Çifti aangeeft (zie: eerste foto van dit artikel). De bewoners noemen het dorp ook wel de Adelaarshorst omdat het strategisch en hoog in de bergen verscholen ligt met een schitterend uitzicht over de omgeving. De naam is afgeleid van het Albanese woord ‘quift’, dat Adelaar betekent.

Het Adelaarsnest Civita by night

Het adelaarsnest Civita by night

Verder zien we de Albanese vrijheidsstrijder Skanderbeg op een grote muurschildering nabij het dorpsplein afgebeeld. Hij is de nationale held van de Albanezen die leefde in het begin van de 15e eeuw en die vooral bekendheid verwierf als bestrijder van het Ottomaanse rijk.

De Albanese volksheld Skanderbeg streed tegen de Ottomanen

De Albanese volksheld Skanderbeg streed tegen de Ottomanen

Aan de balkons hangt de Albanese vlag. Op straat horen we af en toe Italiaans maar ook een onverstaanbare taal die geen relatie met de romaanse talen lijkt te hebben. Dit is geen typisch Italiaans dorp, hier proeven we een eeuwenoude cultuur en zien we trotse inwoners die de eigen gebruiken al vele generaties lang hebben doorgegeven.

Vlaggen van Albanië en Italië gebroederlijk naast elkaar

Vlaggen van Albanië en Italië gebroederlijk naast elkaar aan de balkons van Civita

We wandelden door het dorp naar de toeristische attractie, de Raganellokloof. Onderdeel van wat men graag de Grand Canyon van Calabrië noemt. Een lange afdaling leidt ons naar een stukje pure natuur dat ontzag inboet. Tussen de honderden meters hoge wanden van de kloof stroomt een rivier waar we langzaam stroomopwaarts doorheen waden. Ondertussen nemen we frisse duik in het glasheldere bergwater dat gelukkig door de ondiepte en de zon lekker is opgewarmd.
Vanzelfsprekend is dit een paradijs voor sportieve bergsporters en wandelaars.
Het pad omhoog is pittig. Boven dineren we in restaurant Agora op het dorpsplein met Albanese en Calabrese specialiteiten. Bonensoep, geit en vleespiesjes.

Het pad naar de kloof van de Raganello rivier

Het pad naar de kloof van de Raganello rivier

Vanaf de 14 eeuw verlieten Albanezen massaal hun land uit angst voor de Turken, de Ottomaanse overheersers, maar ook door de armoede. Ze vestigden zich in Griekenland en Zuid-Italië, later ook in andere landen rondom de Middellandse Zee. In Calabrië worden de Albanezen de Arberesh genoemd, naar de naam van het Albanese volk van voor de Turkse overheersing.

Streken waar de Arberesh zich hebben gevestigd (klik om te vergroten)

Cultuur leeft voort

Civita is belangrijk want hier is ook het Museo Albanese van de Arberesh cultuur. In totaal bestaat de populatie uit zo’n 260.000 mensen verspreid over de zuidelijke regio’s Calabrië, Sicilië, Basilicata, Molise, Apulië en de Abruzzen.

De cultuur leeft dus voort, uiteraard wel met Italiaanse invloeden. Zo wordt in februari net als overal in Italië het Carnaval gevierd maar dan wel met een Arberesh tintje (lees het artikel op deze site). De  Miss Arberesh verkiezing wordt in de plaats Spezzano Albaneze georganiseerd (bekijk de video), de mensen hebben hun eigen kerken en is een eigen songfestival.
Wereldwijde bekendheid kreeg recent de zangeres Gabriella (Lucia) Cilmi met haar hit Sweet about me.  De ouders van deze 21-jarige Australische die nu in Londen woont waren Arberesh uit Crotone, Calabrië.

Calabrië heeft alles wat de echte Italië-liefhebber zoekt. Cultuur, natuur, goed eten maar ook  schitterende stranden. Het is bovendien  prima bereikbaar tegen scherpe vliegtarieven. Grote reisorganisaties bieden strandvakanties rond Tropea, bij een aantal Italiëspecialisten vindt u rondreizen door de regio.

Lees ook het reisverhaal van Wilco van Dijen over de nieuwe vrienden die hij maakte in Calabrië.

Reageer

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd Required fields are marked *

*